Pedagojik Gelişim

Çocuğa ceza vermek

 

Çocuğumuz kendisine ve çevresine zarar verecek hatalı bir davranışta bulunduğu, bize karşı saygısızlık yaptığı, verdiği sözü yerine getirmediği veya görevini ihmal ettiği zaman anne baba olarak onun bu davranışını onaylamayıp, doğru davranışı öğretmek bizim görevimizdir.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken şey,yanlış davranışı düzeltirken seçtiğimiz yöntemdir.

Çoğu anne baba tarafından kullanılan ceza yöntemi ne kadar doğrudur veya bir faydası var mıdır?

Özellikle, onur kırıcı, aşağılayıcı, ruhsal ve fiziksel yönden inciten, sebep sonuç ilişkisine dayanmayan, içerisinde sevgi olmayan cezanın hiçbir faydası yoktur.

3 yaşındaki küçük kızını evin kedisini kuyruğundan tutmuş çekiştirirken gören bir anne, çocuğun üzerine yürüse, ‘Bu yaptığından utanmalısın! Zavallı kedinin canını acıtmaya hakkın yok ‘diye bağırsa, kedinin kuyruğunu çocuğun elinden kurtarsa ve ‘canın acısın da zavallı hayvanın canını acıtmak neymiş anla’ diyerek çocuğun poposuna iki şaplak indirse.. Çocuk, yaptığı bu olumsuz davranıştan dolayı eleştirildiği, küçük düşürüldüğü, esaslı iki şaplak yediği için ‘bu bana ders olsun bir daha kedinin kuyruğunu çekmeyeceğim’ diye kendi kendine söz verir ve sözünde durur mu?

Yalan söyleyen bir çocuğa, 2 gün bisiklete binmeme  cezası verilse, yalan söylemeyi terk eder mi?

Verilen cezalar kısa süre için işe yarar gibi gözükse de, uzun vadede hatalı davranışın düzelmesine katkı sağlamaz. Yanlışla doğruyu birbirinden ayırt etmeyi öğrenmiş ve bir iç disiplin kazanmış olmaz.

Peki Ne olur?

Çocuğun hatalı davranışına sinirlenen anne ve baba, sadece vücudunda birikmiş olan negatif enerjiyi atarak  kendisini rahatlatmış olur.

Özellikle sık tekrarlanan cezalar, çocukla anne baba arasında bir gerilim ve çatışma zemini oluşturur.

Zamanla, ceza, hem veren hem de alan için alışkanlık haline gelir, caydırıcılık özelliği kalmaz.

Anne baba fiziksel veya duygusal şiddet uygulayarak ona şiddeti öğretmiş olur.

(Ali Çankırılı’nın Çocuklara Söz Geçirme Sanatı kitabından alınmıştır.)

Ömer Faruk'un Annesi      15 Haziran 2015